در کشور ما محدودیتها زیادی در رابطه با وب فارسی وجود دارد که بخشی از آن از حوزه اخلاق و عرف خارج شده و بصورت نظام نامه، ضابطه یا دستورالعمل، نقش قوانین حاکم بر محیط وب را بازی میکنند. تدوین منشور اخلاقی وبلاگنویسی فرصتی برای تصحیح نگاه به وبلاگنویسی محسوب میشود و جلوی روند بی ضابطه تبدیل شبه عرفیات به دستورالعمل را می گیرد. به زبان دیگر هر آنچه که تحت عنوان مبانی اخلاقی مقبول ایرانی / اسلامی / انسانی میشناسیم میتواند ترجمه ای مناسب در محیط وبلاگ فارسی پیدا کند و رعایت آن توسط وبلاگنویسان دشوار نخواهد بود. از سوی دیگر به دلیل شفاف شدن مرزهای رفتاری، نگرانی های مربوط به زیر سوال رفتن اصول و مبانی فرهنگ عموم نیز به شدت کاهش می یابد. حتی باید گامی فراتر رفت و ادغان کرد که منشور اخلاقی در حوزه وبلاگ نویسی بسیار متعالی تر از حوزه های دیگر است چرا که نخبگان وبلاگنویس مستعد رعایت اصول اخلاقی متعالی تری نسبت به اقشار دیگر جامعه هستند.
جای تعجب است که منشور اخلاقی را زیر سوال می بریم در حالیکه توافقنامه های وبلاگ سرویس ها بیش از منشور اخلاقی، حتی نقش دستورالعمل های لازم الاجرا را بازی میکنند. اگر قرار است قانونی در باره وبلاگها وضع شود بدون وجود منشور مقبول اخلاقی به دستورالعمل های خشک تبدیل میشود و ضمانتی درونی برای اجرا نخواهد داشت. قانونگذاران بدون در نظرگرفتن عرف وبلاگ فارسی نمیتوانند قانون مناسبی تصویب کنند و تدوین منشور اخلاقی فرصتی برای تصحیح روندهای خطا است. آیا وقتی منشور اخلاقی جامعی وجود ندارد میتوان سخن از ضابطه عادلانه یا اجرای عادلانه ضابطه به میان آورد؟
منشور نانوشته اخلاقی وبلاگها هم اکنون نیز تاحد زیادی رعایت میشود. تدوین آن فرصتی برای عمق بخشیدن به مفاد آن است. بطور مثال تعرض به حریم دیگران خط قرمزپذیرفته شده است که متخلف را منزوی میکند.
شایان ذکر است که میان تدوین منشور اخلاقی و تدوین قوانین حاکم بر وبلاگ و یا تعیین الگوی محتوایی برای وبلاگها تفاوت است. منشور اخلاقی با آیین نامه و دستور بوجود نمی آید و تنها نتیجه تلاش جمعی وبلاگنویسان و وبگردها خواهد بود.

نويسنده  مهدی بوترابی

22 آبان 1384